Đưa thông tin sai lệch về công tác phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ trên mạng xã hội có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

1. Xử phạt hành chính với hành vi đưa thông tin sai lệch về công tác phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ trên mạng xã hội?

Căn cứ khoản 1, Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP và khoản 3, Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 37, Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP) quy định như sau 

"Điều 101. Vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội; trang thông tin điện tử được thiết lập thông qua mạng xã hội

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:

a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;

b) Cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc;

c) Cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn;

d) Cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân, kích động bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội, đánh bạc hoặc phục vụ đánh bạc;

đ) Cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu;

e) Quảng cáo, tuyên truyền, chia sẻ thông tin về hàng hóa, dịch vụ bị cấm;

g) Cung cấp, chia sẻ hình ảnh bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia;

h) Cung cấp, chia sẻ đường dẫn đến thông tin trên mạng có nội dung bị cấm.

...

3. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này".

- Đồng thời căn cứ khoản 3, Điều 4 Nghị định 15/2020/NĐ-CP quy định:

"Điều 4: Quy định về mức phạt tiền và thẩm quyền phạt tiền đối với cá nhân, tổ chức

...

3. Mức phạt tiền quy định từ Chương II đến Chương VII tại Nghị định này được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của tổ chức, trừ quy định tại Điều 106 Nghị định này. Trường hợp cá nhân có hành vi vi phạm như của tổ chức thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức".

=> Căn cứ theo quy định nêu trên thì cá nhân có hành vi đưa thông tin sai lệch về công tác phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ trên mạng xã hội có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Đối với tổ chức vi phạm có thể phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Ngoài ra, còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc gỡ bỏ thông tin theo quy định.

2. Đưa thông tin sai lệch về công tác phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ trên mạng xã hội có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Căn cứ Điều 331 Bộ luật Hình sự 2015 về Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân được quy định như sau:

" Điều 331. Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân

3. Thời hiệu xử phạt cá nhân đưa thông tin sai lệch về công tác phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ trên mạng xã hội? 

Căn cứ Điều 4 Nghị định 15/2020/NĐ-CP được bổ sung bởi điểm a, b và c khoản 5 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP có quy định như sau: 

"Điều 4. Quy định về mức phạt tiền và thẩm quyền phạt tiền đối với cá nhân, tổ chức

4. Thẩm quyền phạt tiền quy định tại Chương VIII Nghị định này là thẩm quyền phạt tiền đối với một hành vi vi phạm của tổ chức; đối với hành vi vi phạm của cá nhân, thẩm quyền phạt tiền bằng 1/2 thẩm quyền phạt tiền đối với tổ chức.

5. Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính:

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm quy định tại Nghị định này là 01 năm trừ các hành vi vi phạm quy định tại các điểm a và c khoản 1 Điều 9; điểm b khoản 1 Điều 46; các điểm a và b khoản 2, khoản 3 Điều 51; các khoản 2 và 3 Điều 64; khoản 1 Điều 67; các khoản 2 và 3 Điều 68; các khoản 2 và 3 Điều 69; các khoản 2 và 3 Điều 70; điểm b khoản 1 Điều 76 Nghị định này có thời hiệu xử phạt là 02 năm.

Việc xác định hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc, hành vi vi phạm hành chính đang được thực hiện để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng theo khoản 1 Điều 8 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23 tháng 12 năm 2021 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính".

Như vậy, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với cá nhân đưa thông tin sai lệch về công tác phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ trên mạng xã hội là 01 năm.