Nên thành lập hộ kinh doanh hay công ty?
Nội dung chính
I. Thế nào là hộ kinh doanh? Thế nào là Công ty
1. Hộ kinh doanh là gì?
Theo quy định của pháp luật hiện hành, hộ kinh doanh là một hình thức tổ chức hoạt động kinh doanh do cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm đối với hoạt động kinh doanh theo quy định pháp luật.
2. Công ty là gì?
Công ty là một loại hình doanh nghiệp được tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp.
Theo Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, doanh nghiệp có các loại hình như công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần và công ty hợp danh.
II. Hộ kinh doanh và công ty khác nhau như thế nào?
| Tiêu chí | Công ty | Hộ kinh doanh |
| Thủ tục đăng ký kinh doanh |
- Đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh - Hồ sơ đăng ký phức tạp hơn, tùy loại hình doanh nghiệp |
- Đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã - Hồ sơ đăng ký đơn giản hơn |
| Tư cách pháp nhân | - Có tư cách pháp nhân | - Không có tư cách pháp nhân |
| Chủ thể thành lập | - Có thể do cá nhân hoặc tổ chức thành lập tùy loại hình | - Do cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập |
| Trách nhiệm tài sản |
- Chủ sở hữu/thành viên/cổ đông thường chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp đối với công ty TNHH, công ty cổ phần - Tài sản của công ty tách biệt với tài sản của chủ sở hữu/thành viên |
- Chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các nghĩa vụ của hộ kinh doanh - Không có sự tách biệt về trách nhiệm tài sản như mô hình công ty |
| Số lượng thành viên/chủ sở hữu |
- Tùy loại hình có thể do 1 hoặc nhiều cá nhân/tổ chức làm chủ sở hữu, thành viên/cổ đông - Công ty TNHH 2 thành viên trở lên: từ 2 đến 50 thành viên |
- Do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập - Không tổ chức theo cơ chế thành viên/cổ đông như công ty |
| Địa điểm kinh doanh | - Có trụ sở chính và có thể thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh để mở rộng hoạt động - Có thể tổ chức hoạt động kinh doanh tại nhiều địa điểm thông qua các đơn vị phụ thuộc |
- Có một địa điểm kinh doanh đăng ký của hộ kinh doanh - Có thể hoạt động tại nhiều địa điểm, nhưng phải thực hiện thông báo/đăng ký theo quy định đối với các địa điểm đó |
| Ngành, nghề kinh doanh | - Khi đăng ký, doanh nghiệp lựa chọn ngành kinh tế cấp 4 để ghi ngành, nghề kinh doanh. - Các ngành, nghề kinh doanh khác cũng phải được ghi nhận theo quy định tại Điều 7. - Có thể ghi chi tiết hơn ngành kinh tế cấp 4 nếu có nhu cầu. |
- Khi đăng ký, hộ kinh doanh lựa chọn 1 ngành kinh tế cấp 4 để ghi ngành, nghề kinh doanh chính. - Ngành, nghề khác ngoài ngành chính không bắt buộc phải ghi theo ngành kinh tế cấp 4. - Có thể ghi chi tiết ngành, nghề kinh doanh chính dưới ngành kinh tế cấp 4. |
| Khả năng huy động vốn | - Có nhiều cơ chế huy động vốn tùy loại hình: tăng vốn góp, tiếp nhận thành viên mới, phát hành cổ phần (đối với công ty cổ phần), phát hành trái phiếu theo điều kiện pháp luật... - Có thể huy động vốn từ nhiều chủ thể thông qua việc góp vốn/mua cổ phần/phần vốn góp |
- Không có cơ chế huy động vốn theo hình thức phát hành cổ phần, tiếp nhận thành viên góp vốn như công ty - Chủ hộ có thể sử dụng vốn của mình và các nguồn vốn vay để phục vụ hoạt động kinh doanh |
| Cơ cấu tổ chức và quản lý | - Có cơ cấu tổ chức quản lý được pháp luật quy định theo từng loại hình doanh nghiệp. - Có thể có các chức danh/cơ quan như Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Hội đồng quản trị, Giám đốc/Tổng giám đốc... tùy loại hình. |
- Không có cơ cấu cơ quan quản lý như doanh nghiệp. - Chủ hộ kinh doanh là người đại diện và chịu trách nhiệm; chủ hộ có thể trực tiếp hoặc thuê người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh. |
| Chế độ kế toán, sổ sách | - Thực hiện chế độ kế toán của doanh nghiệp theo quy định áp dụng cho loại hình/quy mô doanh nghiệp. - Hệ thống kế toán, chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính được tổ chức theo chế độ kế toán doanh nghiệp tương ứng |
- Thực hiện chế độ kế toán riêng dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. - Hệ thống sổ kế toán được quy định theo từng trường hợp về nghĩa vụ thuế, với các mẫu sổ riêng như S1a-HKD, S2a-HKD, S2b-HKD... |
| Chế độ thuế | - Bản thân doanh nghiệp thuộc diện nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với thu nhập chịu thuế. - Cá nhân nhận tiền lương, tiền công từ công ty vẫn có thể phát sinh thuế TNCN của cá nhân đó. |
- Bản thân hộ kinh doanh thuộc cơ chế thuế thu nhập cá nhân (TNCN) áp dụng đối với hộ, cá nhân kinh doanh. - Không có thuế TNDN của hộ kinh doanh như đối với doanh nghiệp. |
| Hóa đơn, chứng từ |
- Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thuộc trường hợp phải lập hóa đơn thì phải lập hóa đơn điện tử. - Tùy trường hợp, doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã của cơ quan thuế. - Một số doanh nghiệp bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng thuộc diện áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. |
- Không phải mọi hộ kinh doanh đều bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. - Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. - Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống nhưng có nhu cầu và đủ điều kiện có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. |
| Khả năng mở rộng quy mô kinh doanh |
- Có thể mở rộng quy mô bằng cách tăng vốn điều lệ, tiếp nhận thêm thành viên/cổ đông hoặc huy động vốn theo loại hình công ty. - Có thể mở rộng hoạt động thông qua chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh. - Phù hợp hơn với mô hình kinh doanh cần mở rộng nhiều địa điểm, tăng vốn và tổ chức bộ máy lớn. |
- Có thể mở rộng quy mô và có nhiều địa điểm kinh doanh trên phạm vi cả nước. - Tuy nhiên, không có cơ chế tăng vốn điều lệ, tiếp nhận thành viên/cổ đông hoặc phát hành cổ phần như công ty. - Khi quy mô lớn và cần cơ cấu vốn, quản trị phức tạp hơn, có thể chuyển đổi từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp. |
| Chấm dứt hoạt động, giải thể/phá sản |
- Khi chấm dứt hoạt động, công ty thực hiện giải thể doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp. - Nếu công ty mất khả năng thanh toán, có thể bị áp dụng thủ tục phá sản theo Luật Phá sản. - Giải thể và phá sản là hai cơ chế pháp lý khác nhau: giải thể là chấm dứt hoạt động theo thủ tục giải thể; phá sản được giải quyết thông qua thủ tục phá sản tại Tòa án. Luật Phá sản áp dụng đối với doanh nghiệp và hợp tác xã. |
- Khi chấm dứt hoạt động, thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. - Trước khi nộp hồ sơ, hộ kinh doanh phải thanh toán các khoản nợ, gồm nợ thuế và nghĩa vụ tài chính khác, trừ trường hợp có thỏa thuận khác với chủ nợ. - Không thực hiện thủ tục giải thể/phá sản theo tư cách hộ kinh doanh như doanh nghiệp. |
III. Ưu, nhược điểm của hộ kinh doanh và công ty
| Tiêu chí | Hộ kinh doanh | Công ty |
|---|---|---|
| Ưu điểm | - Thủ tục thành lập tương đối đơn giản. - Bộ máy quản lý gọn nhẹ, chủ hộ có thể trực tiếp điều hành. - Phù hợp với hoạt động kinh doanh quy mô nhỏ, ít người tham gia. - Có thể đăng ký nhiều địa điểm kinh doanh. - Quyết định kinh doanh nhanh, không phải tổ chức cơ cấu thành viên/cổ đông. |
- Có tư cách pháp nhân đối với các loại hình công ty có tư cách pháp nhân. - Chủ sở hữu/thành viên/cổ đông của công ty TNHH, công ty cổ phần về nguyên tắc chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp. - Có cơ chế góp vốn, tiếp nhận thành viên/cổ đông và huy động vốn phù hợp với từng loại hình. - Có thể mở rộng quy mô, tổ chức chi nhánh, địa điểm kinh doanh và xây dựng bộ máy quản trị chuyên nghiệp. - Phù hợp với hoạt động kinh doanh có quy mô lớn hoặc định hướng phát triển lâu dài. |
| Nhược điểm | - Chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản đối với các nghĩa vụ của hộ kinh doanh. - Không có tư cách pháp nhân. - Không có cơ chế thành viên/cổ đông như công ty. - Hạn chế về khả năng huy động vốn và thu hút nhà đầu tư. - Khi quy mô lớn, mô hình có thể không còn phù hợp với nhu cầu quản trị và huy động vốn. |
- Thủ tục thành lập và quản lý thường phức tạp hơn hộ kinh doanh. - Có cơ cấu tổ chức, quản trị và chế độ kế toán cần tuân thủ. - Chi phí tổ chức, quản lý và tuân thủ pháp luật thường cao hơn. - Phải thực hiện nhiều nghĩa vụ về kế toán, thuế, hóa đơn, báo cáo và quản trị doanh nghiệp. - Việc thay đổi cơ cấu, vốn, thành viên/cổ đông phải thực hiện theo quy định tương ứng với loại hình công ty. |
Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ
Công ty Luật TH
Địa chỉ: Số 09 - BT2 Khu đô thị Vạn Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
MST: 0111093200
Điện thoại:
0392 202 675 - 0942 868185
Email:
thlawfirmvn@gmail.com
.png?1786935474992)