Từ 01/01/2026, chính thức áp dụng phương pháp kê khai, tự nộp thuế đối với hộ kinh doanh?

1. Hộ kinh doanh chính thức áp dụng phương pháp kê khai, tự nộp thuế từ 01/01/2026

Tại tiểu mục 2.2 Mục 2 Phần I Điều 1 Đề án kèm theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 Bộ Tài chính xác định rõ mục tiêu như sau:

"Mục tiêu cụ thể:

- Các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan đến quản lý thuế hộ kinh doanh được bổ sung hoặc ban hành mới theo đúng kế hoạch.

- Đảm bảo hộ kinh doanh áp dụng phương pháp tự khai, tự nộp thuế từ ngày 01/01/2026.

- Đơn giản hóa, cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, ít nhất 30% chí phí tuân thủ pháp luật và tiếp tục cắt giảm mạnh trong những năm tiếp theo theo đúng tỉnh thần Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025."

Như vậy, kể từ ngày 01/01/2026, các hộ kinh doanh sẽ chính thức chuyển từ phương thức nộp thuế khoán sang hình thức kê khai và tự nộp thuế, đánh dấu bước chuyển đổi toàn diện trong mô hình quản lý thuế hiện nay.

2. Nghiên cứu, áp dụng công nghệ số, AI, Chatbot để hỗ trợ người nộp thuế

Tại tiểu mục 2 Mục II Điều 1 Đề án ban hành kèm Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 về hoàn thiện phương pháp quản lý thuế hiện đại, thay thế phương pháp thuế khoán bằng phương pháp kê khai – người nộp thuế tự khai, tự nộp, quy định rõ:

• Đổi mới công tác tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh trước và trong quá trình chuyển đổi từ thuế khoán sang phương pháp kê khai, bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả trong triển khai.

• Xây dựng, triển khai các chương trình hỗ trợ chuyên biệt theo ngành nghề và quy mô hộ kinh doanh; biên soạn tài liệu, đào tạo nghiệp vụ kế toán đơn giản phục vụ việc kê khai thuế, phù hợp với Thông tư kế toán sửa đổi sắp ban hành.

• Ứng dụng công nghệ hiện đại (AI, Chatbot, v.v.) nhằm nâng cao chất lượng hỗ trợ, đảm bảo phản hồi nhanh chóng, chính xác và thuận tiện cho người nộp thuế.

Ngoài ra, Bộ Tài chính yêu cầu:

• Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thuế, đơn giản hóa biểu mẫu và tờ khai để cắt giảm tối thiểu 30% thời gian xử lý hồ sơ, 30% chi phí tuân thủ pháp luật, đồng thời tiếp tục tinh gọn mạnh mẽ trong những năm tiếp theo theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025.

• Tăng cường cung cấp dịch vụ thuế điện tử, hướng tới áp dụng các mẫu tờ khai điện tử thông minh có sẵn dữ liệu doanh thu từ hệ thống hóa đơn, giúp hộ kinh doanh kê khai dễ dàng hơn, giảm đáng kể chi phí tuân thủ.

• Tăng cường giám sát tuân thủ thuế trên cơ sở quản lý rủi ro; phát hiện, ngăn chặn hành vi gian lận, buôn bán hóa đơn; triển khai kiểm tra theo chuyên đề, ngành nghề, địa bàn; đồng thời xây dựng cơ chế thu hồi nợ thuế hiệu quả, áp dụng biện pháp cưỡng chế phù hợp.

• Nghiên cứu cơ chế quản lý riêng cho nhóm hộ, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, đảm bảo phù hợp với đặc thù hoạt động của loại hình này.

• Xây dựng mô hình quản lý thuế mới sau khi bỏ thuế khoán, kiện toàn tổ chức, nhân sự theo hướng chuyên nghiệp, phù hợp với phương pháp kê khai; biên soạn tài liệu nghiệp vụ, đào tạo, nâng cao năng lực công chức thuế; tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong toàn ngành.

• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và hóa đơn điện tử, phát triển nền tảng số dùng chung giúp 100% hộ kinh doanh có thể thực hiện toàn bộ thủ tục bằng phương thức điện tử; đồng thời cung cấp miễn phí hoặc chi phí thấp phần mềm kế toán, nền tảng số hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ chuyển đổi thuận lợi.

• Xây dựng hệ thống tính thuế tự động từ dữ liệu hóa đơn điện tử, giúp giảm gánh nặng kê khai và tăng tính chính xác; ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý rủi ro trên nền tảng cơ sở dữ liệu hộ kinh doanh liên thông, bảo đảm giám sát chặt chẽ hoạt động, ngăn ngừa thất thu.

• Nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng các quy định mới, giảm thiểu thao tác thủ công, nâng cao tính minh bạch trong quản lý thuế và tăng mức độ tuân thủ của người nộp thuế.

3. Mã số hộ kinh doanh theo quy định mới 

Căn cứ Điều 91 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về quy định mã số hộ kinh doanh, nội dung cụ thể như sau:

Mã số hộ kinh doanh là dãy số định danh được xác lập như mã số thuế, do Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế chuyển sang Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh để cấp cho hộ kinh doanh khi thực hiện đăng ký. Mã số này được ghi rõ trên Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và được sử dụng thống nhất trong toàn bộ quá trình quản lý nhà nước.

Quy trình truyền nhận thông tin mã số hộ kinh doanh được thực hiện theo các bước:

• Khi hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận, Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh sẽ truyền dữ liệu sang Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế.
• Hệ thống đăng ký thuế tiếp nhận và tự động kiểm tra tính hợp lệ của thông tin theo quy định pháp luật về đăng ký thuế.
• Trường hợp thông tin phù hợp, hệ thống sẽ cấp mã số hộ kinh doanh, đồng thời chuyển thông tin về cơ quan thuế quản lý trực tiếp và trả lại dữ liệu cho Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh để hoàn tất việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
• Trường hợp thông tin không phù hợp, hệ thống sẽ tự động phản hồi lỗi, chuyển lại cho Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh để Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã thông báo cho hộ kinh doanh biết và thực hiện điều chỉnh.

Mã số hộ kinh doanh được các cơ quan quản lý nhà nước sử dụng thống nhất trong toàn bộ hoạt động quản lý, giám sát và trao đổi thông tin liên quan đến hộ kinh doanh, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý thuế và đăng ký kinh doanh.

Nếu Quý hộ kinh doanh cần tư vấn về thuế, hóa đơn điện tử, kê khai – quyết toán thuế hoặc hỗ trợ pháp lý trong quá trình đăng ký và hoạt động, Công ty Luật TH sẵn sàng đồng hành, mang đến giải pháp đúng luật – kịp thời – tiết kiệm chi phí.